Mimarlıkta sayısal tasarım ve dijital fabrikasyonun öncü isimlerinden olan Branko Kolarevic’i 29 Ocak 2026 günü erken bir yaşta ve ani bir şekilde kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşıyoruz.

Kolarevic, Harvard Üniversitesi'nden tasarım alanında yüksek lisans ve doktora derecelerini, mimar - mühendis ünvanlı lisans diplomasını ise Belgrad Üniversitesi'nden almıştır. 1989 yılından bu yana dünyanın çeşitli bölgelerindeki üniversitelerde dersler vermiş olup, en son Amerika’daki New Jersey Teknoloji Enstitüsü’nde (New Jersey Institute of Technology - NJIT) dekanlık görevini üstlenmiştir.

Kolarevic’in sayısal tasarım ve dijital fabrikasyon alanında oldukça önemli eserleri bulunmaktadır. Bu eserlerin en önemlilerinden biri editörlüğünü de üstlendiği; Architecture in the Digital Age: Design and Manufacturing (Dijital Çağda Mimarlık: Tasarım ve Üretim) isimli kitabıdır. Bu kitap, dijital devrimin mimarlığa etkilerini sorgulamakta, bilgisayarın bir temsil aracı olmaktan çıkarak, bir tasarım ortağı haline gelişini sorgulamaktadır. Mimarlık alanında dijital fabrikasyon araç ve yöntemlerini dosyadan imalata (file - to - factory) yöntemleri; kesme, çıkarma, ekleme ve biçimlendirme yöntemleri olarak sınıflandırmış ve böylelikle literatüre çok önemli bir katkı sunmuştur. “Sayısal süreklilik (digital continuity)” kavramını ortaya atarak, yapı üretim sürecinin; ilk eskizden son vidaya kadar kesintisiz bir veri akışıyla yönetilebileceğini savunmuştur.

Yapı tasarımını salt bir form üretim süreci olarak değil; yapının performansının hesaplanmasından, üretim sürecinin tüm sayısal ilişkileri ile ortaya konulmasına kadar bir bütün olarak ele almıştır.

Kolarevic, bir dönem Bilgisayar Destekli Mimari Tasarım Birliği’nin (ACADIA) başkanlığını üstlenmiş olup, 2007 yılında aynı birlik tarafından “Yılın Yaratıcı Araştırması” dalında ödül de almıştır.

Türkiye’de de Karadeniz Teknik Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İstanbul Bilgi Üniversitesi gibi üniversitelerde konuşmalar gerçekleştirmiştir. Kolarevic’in Türkiye’ye son ziyareti Eylül 2025’te “LivenArch IX: Yaşanabilir Çevreler ve Mimarlık Kongresi” kapsamında Trabzon’a olmuştur.

Kolarevic’in son dönemde yapay zekâ – mimarlık ilişkisi üzerine dersler verdiği ve bu konular hakkında yayınları olduğu bilinmektedir. Kolarevic’in son yazılarından biri de yapay zekâ üzerine yazılmış olup, bu sayıdaki “Mimarlıkta Yapay Zekâ” başlıklı dosyada yer almaktadır.

Bütün bu yaptıklarının ötesinde Branko Kolarevic, paylaşmayı seven, gençleri destekleyen, bilgisini ve tecrübelerini paylaşmaktan mutluluk duyan ilham verici bir akademisyen olarak zihinlerde yer etmeye; kitapları ve makaleleriyle yol göstermeye devam edecektir. Bu erken ölüm nedeniyle oldukça üzgün olduğumuzu tekrar belirtir, kendisine rahmet; tüm sevenlerine ve sayısal tasarım camiasına baş sağlığı dilerim.